İlk, Orta ve Lise öğreniminden sonra 1981-1982 öğretim yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesini bitirdi. 1984 yılında Uzman olarak göreve başladığı Kültür Bakanlığı Trabzon İl Müdürlüğünde 1994-2005 yılları arasında Müdür Yardımcısı olarak görev yaptı. 2005 yılından itibaren Karadeniz Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümünde Öğretim Elemanı olarak görev yapmaktadır.
Trabzon tarihi ve kültürü konusunda çeşitli araştırmalar yapan Veysel Usta’nın ilk araştırma-inceleme yazısı 1985 yılında Trabzon’da yayımlanan bir dergide yayımlandı. Bu tarihten itibaren Trabzon ve çevresi tarihine dair yazdığı bilimsel makaleler Tarih ve Toplum, Toplumsal Tarih, Milli Kültür, Türk Dünyası Araştırmaları, Türk Kültürü, E Dergisi gibi ulusal nitelikli dergilerde yayımlandı. Çalışmalarını özellikle II. Meşrutiyet, Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemi Trabzon tarihine yoğunlaştırarak bu konularda bildiri, makale ve kitaplar yayımladı. Trabzon tarihi ve kültürüne dair düzenlenen sempozyumların bilim ve düzenleme kurullarında görev alan Veysel Usta, bildiri kitaplarında editör olarak çalıştı.
1999 yılında Kenan Sarıalioğlu ile birlikte başta Trabzon olmak üzere Doğu Karadeniz bölgesi tarihi ve kültürü hakkında üretilmiş bilimsel nitelikli eserleri yayımlamak üzere kurdukları Serander Yayınevi’nin editörlüğünü yürütmektedir. Bu çerçevede 150’yi aşkın kitaba editörlük yaptı. 2006 yılından itibaren altı ayda bir çıkan ve 23. sayısı Kasım 2017 tarihinde yayımlanan hakemli, akademik Karadeniz İncelemeleri Dergisi’nin de editörlüğünü yapmaktadır.
Özellikle I. Dünya Savaşı sırasından Doğu Karadeniz bölgesinin bir kısmında yaşanan Rus işgali ve muhacirlik konusundaki çalışmalarını, Rusya arşivlerinde de sürdürmüş olup elde ettiği belgelerle konuya dair çok sayıda bilimsel konferans vermiş, radyo ve televizyon programlarına katılmıştır. Trabzon’da faaliyete geçen Trabzon Şehir Müzesi ve Ortahisar Tarih Müzesi’nde danışman olarak görev alan Usta, açılış çalışması süren Edebiyat Müzesi’nde de danışmanlık görevini sürdürmektedir.